VPRO Thema gemist

  Wat heeft internet in twintig jaar eigenlijk voor de liefde betekend? Is ons liefdesleven er op vooruit gegaan of juist niet? Een uitzending vol persoonlijke verhalen over de nieuwe mogelijkheden die social media het liefdesleven van de Facebook en Twitter-generatie te bieden hebben, maar ook over de verleidingen en de gevaren ervan. Dankzij internet is grenzeloos online daten en virtueel flirten heel gemakkelijk. Zo werd Amanda (20) uit Australië drie jaar geleden virtueel verliefd op Patrick, toen vijftien, uit Almere. Na twee jaar chatten is ze net bij hem en zijn ouders ingetrokken. Voor Tom (25) uit Utrecht is online daten als spullen kopen via internet, snel en efficiënt. Bram van Splunteren volgt hem op weg naar zijn vijftigste seksdate. Anna (38) date met drie verschillende mannen via internet. Eén van hen heeft haar zelfs ten huwelijk gevraagd. Maar is hij wel te vertrouwen? Social media kan echter ook als stoorzender of zelfs als echtbreker fungeren in de liefde. Noelle (27) uit Den Helder is negen jaar getrouwd, moeder van vijf kinderen. Ondanks haar drukke bestaan vindt ze tijd om online op zoek te gaan naar een tweede liefde. De Antillaanse Poulina (20) worstelt met de virtuele versierpogingen van Roderik. Ze is verslaafd aan haar smartphone en via Twitter is ze erachtergekomen dat hij twee kinderen heeft. Wil ze eigenlijk wel een relatie met deze jonge vader die over zijn gezin twittert? Myriam is door een onschuldig bericht op Facebook in een gevaarlijke verhouding terechtgekomen. Nu staat zij voor de vraag of zij haar gezin en huwelijk op het spel wil zetten voor deze virtuele liefde. Veel jonge mensen maken intensief gebruik van social media. Bij wijze van experiment stoppen twee stellen, Sophie (20) en Tim (18) uit Zwammerdam en Maurice (23) en Tamar (23) uit Amsterdam, veertien dagen met internetgebruik voor privé doeleinden. Hoe vergaat het hen in hun liefdesleven als ze het twee weken zonder social media moeten stellen?

  Status, netwerken en ongegeneerd carrière maken, het imago van de twintigers van nu. Zo nodig op pumps of in pak. Het is scoren of verzuipen, de mogelijkheden zijn onbegrensd. Voor twijfel en onzekerheid is geen ruimte. Wat telt is 'de BV IK'. Maar wat moet je in vredesnaam kiezen? Waar moet je in uitblinken? Hoe doe je dat? En wat als het niet lukt? Al die mogelijkheden en de druk om je te onderscheiden leiden ook tot keuzestress. We volgen jongeren tussen de 20-30 jaar en inventariseren hun idealen, toekomstverwachtingen, dilemma's maar ook hun successen. Neem de 23-jarige Marieke die met een recruiter bureau haar zorgvuldig opgebouwde CV doorneemt. Of Danny die op zijn 15de zijn eerste bedrijf startte en nu de top van het bedrijfsleven adviseert. Al die mogelijkheden maken anderen verlammend onzeker. Zoals de slimme en ambitieuze filosofiestudent Roos (20) die zich laat adviseren door een quarterlife-crisis-coach. De 'echte' wereld van de twintigers achter de zelfverzekerde profielen op Facebook.

  Kankerpatiënten lijken steeds meer zelf verantwoordelijk voor hun ziekte, behandeling en genezing. Het begint al als je nog gezond bent. Dagelijks worden we overspoeld met informatie over wat we moeten doen of laten om het risico op de ziekte te verkleinen. Die informatie is tegenstrijdig en buitengewoon versnipperd. Is de diagnose eenmaal gesteld, dan kun je kiezen uit een groot aanbod reguliere behandelingen of een veelvoud aan alternatieve organisaties die allemaal genezing beloven. Hoe maak je de beste keuze uit de vele mogelijkheden? Rolmodellen als Lance Armstrong zien kanker als iets wat je kunt overwinnen. Je bent dus ook zelf verantwoordelijk voor je genezing. Je hebt de plicht om te knokken, te vechten tot het uiterste. Als patiënt word je hoe langer hoe meer regisseur van je eigen ziekteproces. Aan de hand van persoonlijke verhalen van patiënten en hun behandelaars worden de voor- en nadelen van deze tendens inzichtelijk gemaakt. Zoals het verhaal van Laetitia (52), die tegen het advies van de oncoloog in zelf bij de chirurg aandrong op een operatie. Aan de vooravond van een nieuwe reeks chemokuren schrijft zij weer een ander ziekenhuis een brief met daarin de vraag of het zin heeft 'haar dossier nog één keer door een knappe, vooruitstrevende, optimistische professor te laten bestuderen'. Of het verhaal van Leonie (49), die borstkanker heeft en ervan overtuigd is dat ze erbij gebaat is om reguliere en spirituele, oosterse geneeswijzen te combineren. Of Anita (47), die elke afspraak met een dikke, samen met haar man gevulde ordner met informatie tegenover de dokter zit. En dan is er de 21-jarige Tim, die is gestopt met de pillen die de nabehandeling vormen van de strijd tegen de leukemie die hem trof. Zijn omgeving verwijt hem egoïsme. Maar hoewel Tim zelf ook verschrikkelijk bang is de ziekte weer te krijgen, kan hij het niet meer opbrengen om zich zo lang hondsberoerd te voelen als gevolg van medicijnen die hem misschien beter maken. Behalve de patiënten komen ook hun artsen of oncologen aan het woord over wat het toegenomen zelfmanagement betekent voor de uitoefening van hun vak en het ziekteproces van de patiënt.

  Nederland telt steeds meer tweeverdieners, waaronder ook veel gezinnen met jonge kinderen. De meeste moeders werken drie of vier dagen. Ook steeds meer vaders hebben inmiddels een thuiswerk- of een papadag. Wereldwijd is Nederland inmiddels kampioen deeltijdwerk, en ook in het thuiswerken lopen we internationaal gezien voorop. Maar betekent dit nu ook dat we tevreden zijn over hoe we arbeid en zorg combineren en verdelen? Hoe komt het dat Nederlandse vrouwen veel, vaker dan bijvoorbeeld Vlaamse vrouwen, last hebben van burn-out en overspannenheid? Willen de vaders wel echt papadagen of voelen ze zich ertoe gedwongen? Hoe staat het er intussen voor met de rolverdeling tussen mannen en vrouwen? En zijn de kinderen eigenlijk wel gebaat bij 'het Nederlandse model'? VPRO Thema kijkt achter de voordeur bij vier gezinnen. Hoe houden ze het kaartenhuis overeind en waardoor staat het soms op instorten? De programmamakers volgen een gezin waarin de moeder haar baan opzegt vanwege de lange werkdagen en reistijden en daardoor een ongewisse toekomst als zelfstandige tegemoet gaat. In een ander gezin gaan de overbelaste ouders op opvoedcursus. Bij een derde gezin loopt het ogenschijnlijk allemaal op rolletjes. De man en vrouw snappen niet waarom het water zoveel anderen aan de lippen staat. Tenslotte komen de vier ouderparen in het programma bijeen om voor het eerst naar het bij hun thuis gefilmde materiaal te kijken en met elkaar in gesprek te gaan. Presentatie: Margriet van der Linden.

  Voor wie graag regelmatig zijn vork in een biefstukje of visje prikt, lijkt het menu zonder de zegeningen van het dieroffer zo schraal. Levensbedreigende virusziekten, milieuschade en dierenleed - we wéten ervan, maar we consumeren desondanks vrolijk door. De vraag is wat er gebeurt als we op deze voet door blijven gaan met de kiloknaller en het broodje zalm. Wanneer is het einde van de bal gehakt, het ossenhaasje, de plofkipsaté en het mootje kabeljauw in zicht? En wat zijn de alternatieven? Zelfs voor mensen die beseffen dat de productie van vis en vlees schadelijk is voor het milieu en de consumptie schadelijk voor de gezondheid, is het vaak heel moeilijk om ermee te stoppen. Waarom zijn we zo verslingerd aan vis en vlees? Op zoek naar wat er voor nodig is om het roer om te gooien, bieden we een verhelderende verkenning achter de schermen van de vis- en vleesindustrie én in het hoofd. De programmamakers gaan de uitdaging aan om de eigen VPRO-kantine vlees- en visvrij te maken, ze confronteren fervente vleeseters met ongemakkelijke waarheden over de industrie, geven een reclamebureau de opdracht een campagne te bedenken die ons af helpt van het eten van vlees en kijken met de blik van een natuurfilmer naar de dieren die dagelijks op ons bord belanden. Een vrolijke tirade die tot denken en tot actie stemt. Met onder anderen schrijfster Charlotte Mutsaers, hoogleraar psychologie en activiste Roos Vonk, varkenshouder en LTO-voorzitter Annechien ten Have, hoogleraar duurzame ontwikkeling Louise Fresco en Dirk Duijzer, directeur Food en Agri van de Rabobank.

  In een tijd waarin criminelen alleen nog maar worden beschouwd als mensen die niet streng genoeg kunnen worden gestraft, gaat de VPRO dwars tegen de tijdgeest in door hen zelf aan het woord te laten. Aandacht voor criminaliteit is er alom, maar meestal wordt het onderwerp belicht vanuit het standpunt van politie en justitie en de slachtoffers. De trend is dat we ons steeds minder willen verplaatsen in de dader. Er wordt weinig stilgestaan bij de motieven, gedachten en ervaringen van de dader zelf. In deze aflevering komen ze allemaal aan het woord: van fraudeurs tot kruimeldieven, van professionele overvallers tot drugshandelaren. Hoe begonnen ze? Kennen ze angst, loont de misdaad of overheerst de wroeging, wat deed de straf met hen en wat voor leven is er na de detentie? Allemaal hebben ze een verhaal. De meesterkraker die insloop in het mortuarium: van de met sieraden opgetuigde lichamen werd weinig weerstand verwacht, en na een kraak of zeventig was hij verbaasd dat de politie in de straat verscheen. De drugssmokkelaar die een lesje bolletjes slikken geeft, maar desondanks werd opgepakt en in de Argentijnse gevangenis belandde. De ex-TBS'er die in zijn leven zo is gepest dat hij zijn kwelgeest moedwillig met een auto aanreed. De vrouw uit een keurig milieu, die onder invloed van een verstikkend huwelijk meer dan een ton van haar werkgever verduisterde. Rapper Dope D, die rapt over hoe hij na het smokkelen van een kilo cocaïne in Zweden werd opgepakt en kwaad is op alles en iedereen, inclusief zichzelf. Wie zijn deze mensen en hoe kwamen zij tot deze delicten? Een tocht als een rollercoaster langs de heroïek, de tragiek, de slechtheid, het geweld, de passie en de pijn van daders, mensen waarmee we ons in onze moderne samenleving eigenlijk geen raad mee weten.

  Ongeveer 800.000 mensen in Nederland lijden aan een depressie. Dat is ongeveer het inwonersaantal van de stad Amsterdam. Maar liefst een miljoen mensen slikt antidepressiva. Wat is er met ons aan de hand? De oorzaak en gevolg van depressies worden blootgelegd. Zijn we watjes geworden en is depressiviteit modieuze aanstellerij? Of is het misschien de rekening die we betalen voor de torenhoge eisen die we vandaag de dag aan onszelf en elkaar stellen? Ook wordt uitgezocht of depressiviteit genetisch bepaald is. Een portret van vijf mensen, die openhartig vertellen over hun depressie. Psychiater Jules Tielens noemt depressie een welvaartsziekte. 'We weten niet meer hoe we moeten omgaan met tegenslag', zegt hij, 'en daarom moeten we ons weer leren harden'. Zijn collega hoogleraar Psychiatrie Aartjan Beekman vindt juist dat we meer begrip moeten opbrengen voor depressieve mensen, omdat ze een heel legitieme reden hebben om depressief te zijn: de samenleving biedt steeds minder ruimte voor afwijkend gedrag. Over oorzaak en gevolg van wat volksziekte nummer 1 dreigt te worden. Presentatie: Bram van Splunteren.

  De meningen over dikke mensen zijn talloos, vaak ongenuanceerd en keihard. Reden om het er eens goed over te hebben zo aan het begin van een gloednieuw jaar. Want wat wordt het goede voornemen dit jaar, weer op dieet of misschien maar eens gaan accepteren dat je een maatje meer hebt? Een taboedoorbrekende uitzending met ruimte voor humor, verdriet, liefde, pijn en glamour. Dikke mensen laten meer van zich horen en lijken steeds meer tevreden met hun lichaam. De stevige zangeres Beth Ditto van de populaire band Gossip beweegt zich al jaren vrijelijk in haar ondergoed op het podium. En Marilyn Wann, schrijfster van het boek Fat!So? en hét boegbeeld van de Fat Acceptance Movement, predikt dat het verschil tussen dik en dun niet groter is dan het verschil tussen blond en donker. De boodschap is duidelijk: Big is Beautiful en Fat is here to stay. Of liggen er achter deze met veel elan bevochten nieuwe houding ook nog de nodige problemen? Hoe zit het bijvoorbeeld met gezondheidsrisico's? En zou ieder dik mens niet eigenlijk, als het kon, toch liever slank zijn? Bram van Splunteren bekijkt hoe Nederland staat tegenover dik zijn, anno 2011. Zo volgt Van Splunteren Karin, die na een lange worsteling met haar gewicht heeft gekozen voor een maagverkleining. Het is de bedoeling dat ze ongeveer de helft van haar gewicht kwijtraakt. Gezondheidsredenen dwingen haar hiertoe, maar haar dikke buik hoort bij haar, vindt ze, en het valt haar zwaar hier afstand van te doen. Model Stephanie daarentegen heeft weliswaar maat 38, maar kampt met andere problemen. Te dik voor het normale modellenwerk en te dun voor 'plussize' model, komt ze niet aan de bak. Hoe rigide is de modewereld als het aankomt op maten? Van Splunteren volt Stephanie tijdens een shoot voor de camera van de wereldberoemde fotograaf Michel Haddi, die onder anderen Angelina Jolie, Johnny Depp en Heath Ledger fotografeerde. Wat vindt Haddi van Stephanie? Programmamaker Maxim Hartman ergert zich al jaren aan zijn moeder. Ze is dik, en zeurt daar volgens Maxim teveel over. Van Splunteren bezoekt met hen neurowetenschapper Dick Swaab, die uitlegt in hoeverre zij zelf iets kan doen aan haar gewicht, of dat het helemaal voorgeprogrammeerd is in haar hersenen en de kilo's er buiten haar schuld aan vliegen. En als dat zo is, helpt cognitieve therapie dan misschien? Presentatie: Bram van Splunteren.

  Ongeveer 800.000 mensen in Nederland lijden aan een depressie. Dat is ongeveer het inwonersaantal van de stad Amsterdam. Maar liefst een miljoen mensen slikt antidepressiva. Wat is er met ons aan de hand? De oorzaak en gevolg van depressies worden blootgelegd. Zijn we watjes geworden en is depressiviteit modieuze aanstellerij? Of is het misschien de rekening die we betalen voor de torenhoge eisen die we vandaag de dag aan onszelf en elkaar stellen? Ook wordt uitgezocht of depressiviteit genetisch bepaald is. Vijf mensen vertellen openhartig over hun depressie. Psychiater Jules Tielens noemt depressie een welvaartsziekte. 'We weten niet meer hoe we moeten omgaan met tegenslag', zegt hij, 'en daarom moeten we ons weer leren harden'. Zijn collega hoogleraar Psychiatrie Aartjan Beekman vindt juist dat we meer begrip moeten opbrengen voor depressieve mensen, omdat ze een heel legitieme reden hebben om depressief te zijn: de samenleving biedt steeds minder ruimte voor afwijkend gedrag. De oorzaak en gevolg van wat volksziekte nummer 1 dreigt te worden.

  Bestaat er anno 2010 nog zoiets als privacy? De intiemste zaken over onszelf delen we tegenwoordig op blogs, op Facebook of op Hyves. Maar ook overheidsdiensten en commerciële bedrijven verzamelen intussen steeds meer van onze gegevens. Vingerafdrukken voor een nieuw paspoort, telecom- en reisgegevens, ons surfgedrag op internet en onze medische gegevens in het elektronisch patiëntendossier. Alle gegevens worden opgeslagen. Maar door wie, en waarom? Wat gebeurt er daadwerkelijk met onze gegevens? Hoe ziet de wereld achter de bewakingscamera's, de OV-chipkaart en het biometrisch paspoort er precies uit? De wereld achter de camera's, de databanken en profielen. Een zogenoemde ethisch hacker gaat voor ons op pad om te onderzoeken hoe gemakkelijk onze telefoons, paspoorten en pasjes zijn te kraken. Een handelaar in persoonsgegevens laat zien dat hij aan een naam genoeg heeft om binnen twee uur een volledig profiel van iemand aan te leggen. Te zien is ook hoe bewoners reageren als er in hun wijk ineens cameratoezichtborden aan de lantaarnpaal worden gehangen. En bij de politie in Rotterdam wordt duidelijk wat ze kunnen met nieuwe technologie en waarom er bijvoorbeeld geen auto meer ongezien de stad binnen komt.