God in de Lage Landen gemist

  Documentaireserie over het verleden én het heden van God in de Lage Landen. Afl.: God in het feestgedruis. Wie weet nog wat de kleding van FC Utrecht te maken heeft met het belangrijkste heiligenfeest van de Lange Landen? Ook van de christelijke feesten die onze jaarkalender bepalen weten we vaak de oorsprong niet meer. Ernst-Daniël Smid gaat op zoek naar de ontwikkeling van de feesten van de Lage Landen. Presentatie: Ernst-Daniël Smid.

  Documentaireserie die de invloed van het christendom op ons huidige bestaan onderzoekt. Daarvoor reizen we door het heden en het verleden op zoek naar mensen die hun christen zijn omzetten in daden. Afl.: God onder de loep. Wat heeft de oerknal met de kerk te maken en hoe combineert Heino Falcke als sterrenkundige en Spinoza-prijswinnaar zijn geloof met de wetenschap? Ernst Daniel Smid gaat op zoek naar het ontstaan van universiteiten, naar de ontwikkeling van wetenschap en naar de rol van gelovigen daarin. Een reis van Leuven, naar Leiden en van Amsterdam naar Franeker. Presentatie: Ernst-Daniël Smid.

  Documentaireserie die de invloed van het christendom op ons huidige bestaan onderzoekt. Daarvoor reizen we door het heden en het verleden op zoek naar mensen die hun christen zijn omzetten in daden. Afl.: God in de verf. Ernst Daniël Smid duikt in het leven van de kunstschilder Jan van Scorel. Nu minder bekend, maar bij leven een beroemd man, die de renaissance naar de Lage Landen bracht. Daarna reist Ernst Daniël Smid af naar Antwerpen om een altaarstuk van Rubens te bekijken. Daarop staat een vrouw als figurante afgebeeld. Wie is zij en welk verhaal zit er achter deze mooie vrouw in het rood? Ernst Daniël Smid gaat verder in zijn zoektocht naar sporen van God in Nederland en België. Presentatie: Ernst-Daniël Smid.

  Documentaireserie. Afl.: God in de zuilen. Jarenlang is Nederland opgedeeld geweest in vier zuilen. Hoe is deze verzuiling ontstaan? Hoe kwam het dat jaren later opeens de ontzuiling intrad? En wat is er nu nog zichtbaar van dat verzuilde tijdperk? Ernst Daniël Smid duikt in de geschiedenis van het Nederlandse zuilensysteem en komt via Abraham Kuyper uit bij het ontstaan van de Partij van de Arbeid. Presentatie: Ernst-Daniël Smid.

  Documentaireserie. Afl.: God in de skyline. Waarom wilde Koning Willem III geen stap in het Rijksmuseum zetten? En waarom wil Maarten 't Hart elke zondag naar de kerk in zijn geboorteplaats? Verteller Ernst-Daniël Smid duikt in de verhalen van de architecten Pierre Cuypers en Hendrick de Keyser. Twee grote namen die een belangrijk aandeel hebben gehad in het bepalen van onze skyline. Presentatie: Ernst-Daniël Smid.

  Documentaireserie. Afl.: God in het gedogen. Wat hebben Willem van Oranje en Hugo de Groot met onze veelgeroemde tolerantie te maken? Wat is eigenlijk het verschil tussen tolerantie en verdraagzaamheid? En wat is er nog zichtbaar van de invloed van het christendom in onze samenleving? Ernst-Daniël Smid start een nieuwe zoektocht door de Lage Landen naar de christelijke wortels van onze cultuur. Presentatie: Ernst-Daniël Smid.

  In 1950 gaat Harry Kuitert als dominee aan de slag in de Gereformeerde kerk in het Zeeuwse Scharendijke. Na de watersnoodramp in 1953 beginnen Kuiterts geloofsfundamenten te schudden. Kuitert wordt één van de voormannen die verkondigt dat God slechts een verzinsel is van mensen. De man die dit gedachtegoed onderstreept, is de 'atheïstische dominee' Klaas Hendrikse, toevalligerwijs ook uit Zeeland afkomstig. Hendrikse ontkent het bestaan van God, maar zegt wel in Hem te kunnen geloven. Tegelijkertijd zorgt de opkomst van de pinksterbeweging voor een frisse wind, al wordt deze beweging ook door velen met argusogen bekeken. In 1958 organiseert de Amerikaanse evangelist T.L. Osborn een grote campagne op het Malieveld in Den Haag. Tienduizenden mensen komen avond aan avond naar hem luisteren. Osborn bidt in het openbaar voor genezing van zieken, iets wat heel ongewoon was. Osborn wordt vertaald door Johan Maasbach die de campagnes voortzet. Ook Peter en Else Vlug waren op het Malieveld aanwezig en stonden aan het begin van de Stichting Opwekking. We ontmoeten Peter en Else Vlug tijdens de jaarlijkse Opwekkingsconferentie in Biddinghuizen waar dit jaar zo'n 60.000 gelovigen aanwezig waren. Wat vinden deze mensen daar? De bewoners van de lage landen zoeken nog steeds naar zingeving, maar gaan daarvoor niet in eerste instantie naar een kerk. In deze laatste aflevering volgen we de Zinroute waar de zoekende mens de gelegenheid krijgt om kennis te maken met allerlei vormen van spiritualiteit. Tot slot vertellen alle geïnterviewden uit deze serie wat hun visie is op de toekomst van God in de lage landen. Ook Ernst Daniël Smid trekt zijn conclusies.

  In de voetsporen van deze opvallende strijders tegen het onrecht zien we het verhaal van Eelco Fortuijn. Eelco is een actieve man die opkomt voor arbeiders die onder erbarmelijke omstandigheden onze consumptieproducten produceren. Eelco rammelt aan de christelijke poorten om de kerk bewust te maken van hun opdracht: het helpen van de zwakken. Hoe de nieuwe tijd met de stoommachine, fabrieken en nieuwe arbeidersklasse de kerk en ons geloof beïnvloedde, hoort en ziet u in aflevering 5 van God in de Lage Landen.

  Desiderius Erasmus is vooral bekend geworden door zijn boek Lof der Zotheid, maar in 1516 ligt zijn levenswerk bij de drukker: Bijbelse verhalen uit het Nieuwe Testament in zijn eigen, Latijnse woorden. Hij wilde onjuistheden rechtzetten en had scherpe kritiek op hoe de priesters met de Bijbel en het evangelie omgingen. De vertaling van Erasmus wordt al snel in het Nederlands vertaald. En bij onze oosterburen zelfs in het Duits. Dat gebeurt door Maarten Luther. De twee heren schrijven veel met elkaar, maar Erasmus vindt Luther veel te agressief. Hij wil een kerkscheuring absoluut voorkomen, maar tevergeefs. De Reformatie is niet meer te stoppen. In 1568 komen Nederlandse edelen in opstand tegen de Spaanse landheer onder leiding van een andere beroemde Duitser: Willem van Oranje. Deze protestantse strijders vluchten naar het noorden van de lage landen waar ze de onafhankelijke Republiek der Zeven Nederlanden vormen. De Staten Generaal betalen een nieuwe vertaling van de Bijbel, die dan ook de naam krijgt: Statenvertaling. Steeds meer Nederlanders kunnen nu zelf de bijbel lezen. Alleen wordt dat nu volgens Patrick Chatelion Counet te weinig gedaan. Zonder Bijbelkennis kun je onze samenleving niet begrijpen, zegt hij. Patrick Chatelion Counet is bijzonder hoogleraar 'De Bijbel in de Nederlandse cultuur' aan de Universiteit van Amsterdam. In het Bijbels Museum in Amsterdam test hij zijn studenten: hoe is het met hun Bijbelkennis gesteld? De gemiddelde 'lage lander' heeft wellicht weinig Bijbelkennis, toch citeert iedereen voortdurend uit de Bijbel! Veel uitdrukkingen komen uit het meest verkochte boek. Zo worden onze voetballers in deze tijd 'op handen gedragen'. In God in de Lage Landen citeert Ernst Daniel Smid een aantal zeer bekende uitdrukkingen met een Bijbelse oorsprong.

  Bisschop Jan Van Arkel vindt dat de Domtoren best wat hoger mag worden dan gepland. Geert Grote gaat in protest tegen dit dure project en schrijft het boekje Contra Turrim Traiectensem: Tegen de Toren van Utrecht. Hij vergelijkt de Dom met de Toren van Babel. De kerk wordt een drukbezochte plaats waar mensen graag gezien willen worden. Rijken kopen kerkbanken en praalgraven. In de 16e eeuw zijn veel protestanten de pracht en praal zat. Na de Beeldenstorm worden de meeste katholieke kerken hergebruikt door protestanten. De focus komt te liggen op Bijbellezing en prediking. Kerkklokken hadden een belangrijke functie. Als er iets te melden was, werden de klokken geluid. Rogier Schokker van het Utrecht Klokkenluiders Gilde legt uit wat klokgelui voor betekenis had en nog steeds heeft. De kerkklokken roepen de mensen nog wel op om naar de kerk te gaan, maar steeds minder mensen geven er gehoor aan. Tenminste niet op zondag. In de Amsterdamse Kalverstraat, dé winkelstraat van Nederland, staat de Petrus en Pauluskerk, beter bekend als De Papegaai. Met 'een kwartiertje voor God' nodigt deze kerk de winkelende mensen uit om naar binnen te komen, en dat doen ze! Wat zoeken de bezoekers hier? Ondanks de enorme terugloop in kerkgang wordt er in Oud-Beijerland een nieuwe kerk gebouwd, De Open Hof. Ontwerper Victor de Leeuw en Ina in 't Veld vertellen hoe ze deze kerk geschikt willen maken voor gelovigen en zoekenden van nu.